YÖNETİCİLERE ALTIN TAVSİYELER -İMAM GAZALİ

indir

YÖNETİCİLERE ALTIN ÖĞÜTLER

HÜCCETÜL İSLAM İMAM

GAZALİ

Kitap büyük islam alimi İmam Gazali (rah) hazretleri tarafından devrin Selçuklu sultanı Melikşah a yazılmıştır.bu eserde huzurlu bir devletin ve mutlu bir ailenin nasıl kurulacağını ,korunacağını anlatmıştır..Bu eserde işin temelini güzel niyet , merhamet , adalet ,iffet ve doğruluğun oluşturduğunu gözler önüne sermektir.

Gazali ,Sultan Melikşaha bu eseri  her hafta birisine okutmasını ,kendisinin dikkatle dinlemesini ve gereken dersleri alıp uygulamasını tavsiye etmiştir.

 

ÖZET

*Gazali , tasavvufun bereketine sadece ilimle ulaşılamayacağını anlayarak makam mevki ve şöhretini terk edip bütün servetini dağıtarak 1095 yılında  bağdatı terketti .

*kim Allahın nimetlerine şükretmez ise ,elinden alınır ve kıyamet gününde  de şükür ve kulluktaki kusurundan dolayı  rezil rüsva olur.

*akıllı insanın nazarında ölümle yok olan hiçbirşeyin kıymeti yoktur.kıymetli nimet insandasn gece gündüz ayrılmayıp ahirette de devam eden nimettir.

*iman bir tohum , itaat ise onun suyudur.iman  tohumunu Allaha itaat ile sulayan insan ağacın meyvesini ahirette görecektir.

*Ey sultan ! haftanın bir gününü sırf Allah a ibadet için ayırman ve ahiret ameli için meşgul olman gerekir.Ayıracağın o gün Cuma günüdür.Çünki o günde öyle bir saat vardırki iyi niyet ve temiz bir kalp ile yapılan dua kabul olur.

*Ey sultan! Cuma gecesinden oruca niyet et.!perşembeyide katarsan buna daha güzel olur.Cuma günü sabah erken kalk guslünü al!Cuma namazını cemaatle kıl !güneş doğana kadar konuşma ,yüzünü kıbleden çevirme !tesbihini eline al ve bin defa kelimeyi tevhit zikri çek!bu günde mümkün oldukça salavat çek .

*Allahın yaptıklarında zulüm yoktur.Zalim ; başkasının mülkünde tasarruf edendir.Halbki Allah c.c. sadece kendi mülkünde tasarruf etmektedir.

*şunu bilki seninle Allah c.c. arasındaki olan şeylerin affedilmesi mümkündür.İnsanlara zulüm olan işlere gelince onun hakkı kıyamete kadar kalkmaz.

*Sultanın bir günlük adaleti ,Allah c.c. karşı yapacağı  yetmiş yıllık nafile ibadetten daha üstündür.(hadisi şerif)

*insanların  yüce Allah a en sevimlisi ve en yakın olanı  ,adaletli liderdir.O’nun en çok buğzettiği ve uzak tuttuğu kişi de zalim liderdir. (hadisi şerif)

*Allah adaletli sultanın amelini halkının ameli derecesine yükseltir.Adaleti müddetince kıldığı her namazın sevabı yetmiş bin rekat namaza denktir.

*Allah c.c. şu üç kişiye bakmaz;
1-yalancı ve zalim başkana
2-zina eden ihtiyara
3-kibirli fakire

hadisi şerif (nesai zekat , müslim ,iman 172 …

*bir gece Cebrail as. İnsan şeklinde haz.Davut a.s a yaklaşıp ;-davut güzel bir kuldur fakat ,kendi çalışmasından  ve elinin emeğinden değilde devlet hazinesinden yiyor dedi.Davud a.s ağlayarak geri döndü ve rabbine şöyle yalvardı:-Ey rabbim !bana ,kendi el emeğimle karnımı doyuracakğım birşe öğret .bunun üzerine Allah c.c. ona zırh yapma sanatını öğretti.

*Ey sultan !unutmaki senin dünya ve ahiretteki emniyetin , geçrek din alimleri ile beraber hareket etmene bağlıdır.çünki kötü alimler ,liderlere övgüler yağdırıp onları boş övgü ve vaatlerle aldatırlar.Sultanların elindeki dünya malına kavuşmak için ,onları kendilerinden memnun etmek isterler.

*sabahı kıyamet olacak geceyi unutma

*Ey sultan!sadece kendini zulümden uzak tutmakla yetinme!hizmetçilerini ,yakınlarını ,görevlerini ve kapınızı bekleyenleride muhafaza et.Onların zulmüne razı olma ,çünki sen , kendi zulmünden sorgulanacağın gibi ,onların zulmündende sorgulanacaksın.

*gevşek ve laubali davranışlardan çekin çünki görevli memurların sana uyalarlar ve senin gibi yaparlar.

*başkasının dünyası için ,dinini ve ahiretini satan kimseden daha fazla aldanan yoktur.

*ey sultan !sana kayıtsız şartsız hizmet edenler ancak karınlarını doyurmak , keyfilerini yerine getirmek , ve arzularına ulaşmak için bunu yaparlar.

*Aşırı yemeğe düşkünlük hayvanların tabiatıdır.

*akıllı olmayan adaletli olmaz.

*sultan ve idareciler çoğunlukla kibirli olurlar .kbiirlerinden dolayı kendilerinde hemen bir kızgınlık oluşur ; bu onları karşı taraftan intikam almaya sevk eder.halbuki kızmak , akıl için tehlikedir.

*hz isa  as.  Hz .yahya  as ya:” birisi senin hakkında konuşurdas doğruları soyulerse  ,Allah a şükret .Eğer senin hakkında yalan konuşursa  daha fazla şükret ,çünki onun iyilikleri sana yazılacaktı” demiştir.

*kişi ,yumuşak huyluluğu ve kusurları affetmesi ile , çokça oruç tutan ve namaz kılanların derecesine ulaşır.Ailesine karşı baskı ile davrananlar ise zalimler listesine yazılır. (hadis)

*ikindi namazından önce yetmiş defa “Estağfirullah “ deki senin yetmiş yıllık günahına kefaret olsun “ buyuran efendimize sahabi –benim 70 yıllık günahım yokki deyince  :-annenin günahı ,yoksa babanın günahı yoksa kardeşinin günahları affedilir  demiştir.

*Ey sultan ! Nefsini ,övünülecek giysiler giymek ve hoş yiyecek yemek gibi şehevi arzularına alıştırma .herşeyde kanaatkar ol , çünki kanatsiz adalet olmaz.

*Baş olan kişinin , kendisine gelerek övgüler yağdıranlara aldırmaması ,bütün halkın da onun gibi kendisinden razı olduğunu düşünmesi gerekir.çünki kendisini öven kimse bunu ondan korktuğu için yapmaktadır.

*halkın idaresini üstelenen kimse , dine aykırı hareket ederek insanlardan hiçbirinin hoşnutluğunu aramamalıdır.

*idarecinin  kendisine gelen iki davacı ve davalıyı razı etmesi mümkün değildir.insanların çoğu cahil olduklarından halkın hoşnutluğu için cenabı hakkın razı olduğu şeyi terkederler.halkı kızdırma pahasına da olsa Allah c.c  ın rızasını arayan kimseden Allah da insanlarda razı olur.

*denize düşenin ıslanmaması mümkün olmadığı gibi dünyaya alanında kirlenmemesi mümkün değildir.

*midelerinizi hayvan kabristanı haline getirmeyin .bütün nimetlerin lezzeti boğazdan öteye gitmez.

*kim günde 20 defa ölümü hatırlarsa onun mükafatı ve derecei şehitler kadar olur ..hadis

*Mülk , küfür ile devam eder ama zulüm ile asla ! (hadis ) tarihte meccusiler 4000 sene boyunca dünyaya hükmettiler.Çünki onlar ,insanlar içerisinde adaleti ve yaptıları tüm işlerde eşitliği muhafaza ettiler.Onlar ne dinlerinde nede milletlerinde haksızlığı caiz görmüşlerdi.Adaletleriyle şehirler imar ettiler  ve insnlara insaflı davrandılar .

*insanlar zulüm üzerinde huzur ve istikrar bulamaz.memleketleri  zalimler istila ederse herşey harap olur, insanlar dağılır ,başka devletlere kaçarlar.Böylelikle  mülk noksanlaşır ,memleketin geliri azalır ,devlet hazinesi boşalır,insanların geçimi zorlaşır,çünki halk zalim olanı zevmez.

*Halkın tabiatı , adet ve ahlakları başlarındaki idarecilerin tabiatı gibi olur.sultan  Abdülmelik zamanında insanlar ,güzel ve aşırı yemek yemeye özen gösteriyorlardı birbirlerine : “ sen hangi rengi seversin ,bugün hangi yemeği yedin ? “ diye sorarlardı .Ömer bin Abdülaziz zamanında ise insanlar ,badet etmek ,kuran okumak ,hayır hasenat işlemek ve sadsaka vermekle meşgul oluyorlardı.

*hayırlı şeyler düşündüğün zmaan onu yapmış olursun ,hayır yaptığın zaman  da muradına kavuşursun.

*açıkladığımız zaman bize utanç verecek ,hatırladığımız zaman  yüzümüzü kızartacak ,gizlediğmiiz zaman ise bize pişmanlık verecek fikirlerden Allah bizi korusun .

*haz ömer bin hattab r.a adalette öyle bir dereceye ulaşmıştıki oğluna dahi işlediği suçun cezasını vermiş ve bu cezadan kısa bir süre sonra oğlu ölmüştü.

*Tam bir adalet şöyeolur: halktan pek tanınmayan birisi ile tanınmış ,makam , mevki sahibi  bir insan bir dava için geldiklerinde birisi  fakir , diğeri zengin ayrımı yapmadan eşit muamele de bulunursan gerçek adaleti uygulamış olursun.

*halk birbirine zul mettiği zaman Allah ona zalim bir idareci gönderir.

*idarecinin altındakilere karşı niyeti değişirse bereket kalkar , hayır azalır.

*Ey sultan !dünyayı isteyen kimse ,sana karşı samimi davranmaz , ahireti isteyen de sana rağbet etmez.

*sultana hizmet etmek zordur ve uzakdurmak gerekir.Eğer ona itaat edersen seni yorar , muhalefet edersen kzıar ve seni öldürür.

*lider , kendinde bulunan kuvvetin ,kudretin ve iktidarın  Allah c.c. dan geldiğne inansa , kendinden daha kuvvetli orduları dahi yenebilir.bu durum şu ayette izah edilmiş “ nice az sayıda birlik ,Allah ın izni ile çok sayıdaki birliği yenmiştir.Allah sabredenlerle birliktedir.

*bir olayı hemen çözmek gerekir , yoksa tesbiti de hallide çok zor olur.

*sultanın veziri salih , işinde yeterli ve adil olunca ,sultanın ünü yayılır ve kıymeti yükselir.Vezirler ,usta avcı gibi davranmalı , küçük kuşları değil ,büyük turnaları avlamalıdır.

*hikmetin neticesi , rahatlık ve yüceliktir.mala dükünlüğün sonucu ise ,yorgunluk ve beladır.

*ilmin süsü doğruluk ,cömertliğin süsü güler yüzlülük , cesaretin süsü ise affetmektir.

*üç şey belaların en büyüğüdürİ1- çoluk çocuğun çok olup malın az olması , 2-etrafını rahatsız eden komşu , 3-edep ve iffetini korumyan kadın .

*dünyadaki en ağır şeyler ; değersi kişilerden sert sözler işitmek , ağır borç ve elin darda olmasıdır.En tatlı şey ise ;çocuk , güzel söz ve zenginliktir.

*gözün nurunu artıran dört şey , yeşillik , akan su , temiz su ,dostların yüzüne bakmaktır.

*gözün nurunu azaltan 4 şey ; tuzlu ve pastırma yemek , başa sıcak su dökmek ,sürekli güneyş ışığına  bakmak ,düşmanı görmektir.

*vücüdu semiz hale getiren 4 şey ; yumuşak elbise , kalbi üzüntüden uzaklaştırmak , güzel koku , sıcak yatakta yatmak tır.

*vücudu zayıflatan 4 şey ; güneşte kavrulmuş kuru et  yemek , çokça cinsi münasebet , uzun süre hamamda kalmak , akşamdan uyumak

*vücuda sıhhat veren 4 şey : vaktinde yemek yemek , herşeyde öölçülü olmak , meşakkatli şeylerden sakınmak ,gereksiz üzüntüyü bırakmaktır.

*kalbi dirilten 4 şey : fayda veren akıl , bilgili üstad , güvenliir ortak , saliha eş , her işte yardımcı ve destek olan dost

Kalbi öldüren 4 şey : zemherir soğuğu , zherin harareti ,pis duman , düşman korkusu

*yedi şey unutkanlığa sebeb olur :

1-bekenmedik bir anda sözler işitmek

2-ense kökünden kan  aldırmak

3-durgun suya işemek

4-ekşi şeyler yemek

5-ölünün yüzüne bakmak

6-haddin den falza uyumak

7-harabelere ve mezar taşlarına bakmak

*malın afiyeti 3 şeyle olur: malını görene  ihsanda bulunmak , emaneti yerine getirmek ,malından fakirin hakkını vermek

*bedenin afiyeti 3 şeye bağlıdır : az yemek ,uyumak ve konuşmaktır.

*ailenin afiyeti 3 şeydedir: kanaat , güzel geçim ve Allah c.c a itaate devam

*Bugünki halimizin nedeni 5 şeyi kaybetmemizdir: 1-samimi alim 2-uyumlu arkadaş 3-devamlı gayret 4-helal kazanç 5 –ibadete ayrılmış müsait zaman

*insanın helaki iki şeydedir .bunlar günah işlemek ve sürekli kendi görüşüne göre hareket etmektir.

*insanlara öyle davranki onlarda sana aynı şekilde davrandıklarında razı olasın

*kötülüklerin kaynağı 3 şeyde gizlidir: kibir ,haset ve hırs .bunlar ise 5 şeyi netice verir.: çok uyumak ,çok yemek , vücüdu rahat hale düşürmek ,dünya sevgisi ve insanların övgüsüne yönelmek.

*hırs başkalarının elinde olana aşırı düşkün olmaktır.

*üç şey kalbin körlüğünü katılığını götürür : alimlerle sohbet etmek , borcunu ödemek , dostları görmek

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s